METABOLİZMA KONU ANLATIMI

METABOLİZMA

Metabolizma:hücrede gerçekleşen biyokimyasal reaksiyonların tümüdür.
A-Anabolizma: Dış ortamdan alınan veya hücredeki reaksiyonlar sonucu oluşan basit moleküllerden hücrenin ihtiyaç duyduğu kompleks veya diğer moleküllerin sentezlenmesidir.
Örnek:Protein,RNA,Fotosentez,Kemosentez vb.

B-Katabolizma:Dış ortamdan alınan veya hücrede daha önce üretilip işlevlerini kaybetmiş kompleks moleküllerin enerji üretimi veya yapıtaşı üretimi için daha basit moleküllere parçalanmasıdır.
Örnek:Hücre içi ve dışı sindirim,O2 li ve O2 siz solunum
ATP(Adenozintrifosfat):
Yapısı:

• Adenin nucleotid
• Riboz
• 3(Üç) fosforik asit

Özellikleri:

• Yapısında iki yüksek enerjili fosfat bağları bulunur
• Canlının tüm yaşamsal olaylarında kullandığı enerji kaynağıdır
• Kolayca başka enerji formlarına dönüştürülebilir.(Elektrik,ısı,kimyasal bağ ,osmotik,ışık vb.)
• Bütün reaksiyonlara katılabilir
• Her hücre kendi ATP sini kendi sentezler
• Hücrede sitoplazma,mitokondri ve kloroplastlarda sentezlenir
• Hücre yaşamsal olaylarında sitoplazmada veya mitokondride üretilen ATP kullanılır
• Kloroplastlarda sentezlenen ATP organik madde sentezi ve kloroplastlardaki diğer yaşamsal olaylarda kullanılır
• Yüksek enerjili son fosfat bağının kopması ile ortama 7300 cal enerji verilir.

Hücrelerde ADP nin sistemden enerji alarak kendine bir fosforik asit bağlayıp ATP haline gelmesine fosforilasyon denir.

Fosforilasyonda kullanılan enerji kaynağına göre 4 (Dört) tip fosforilasyon vardır.
1-Sübstrat düzeyde fosforilasyon:
a-Bütün canlılarda görülür
b-Sitoplazmik solunum enzimleri kullanılarak organik maddelerin yapısında bulunan bağ enerjisinin ATP enerjisi haline dönüşmesidir

2-Oksidatif-fosforilasyon:
a-Oksijenli solunum enzimi bulunduran canlılarda gerçekleşir
b-Organik maddeler oksijenli solunum enzimleri ile inorganik yapılara dönüştürülürken açığa çıkan H lerin O2 ye aktarılırken gerçekleşir
c- e.t.s. görev alır

3-Foto-fosforilasyon
a-Klorofil taşıyan canlılarda gerçekleşir.
b-Klorofil ve e.t.s etkisi ile güneş ışık enerjisinin dönüşümü ile gerçekleşir
c-Enzim görev almaz

4-Kemosentetik-fosforilasyon:
a-Oksidasyon enzimi taşıyan bakterilerce gerçekleştirilir
b-İnorganik maddelerin (H,Fe,N,NH3 vb.) oksidasyon enzimleri ile oksitlenmesi ile açığa çıkan kimyasal enerji ile gerçekleşir

Canlılar dünyasında iki yöntemle ATP üretimi gerçekleşir.
A-Substrat düzeyde ATP sentezi
Enerji veren egzergonik reaksiyonlarda enerji düzeyi yüksek moleküller kullanılarak, enzimler aracılığı ile ADP nin (enerji düzeyinin yükseltilmesi) ATP ye dönüştürülmesi. Bütün canlılarda görülür.
B-Kemiosmoz yöntemi (Proton pompası) ile ATP sentezi
Zarla ayrılmış iki ortam arasında oluşturulan H+ yoğunluk farkına bağlı olarak ATP sentezlenmesi .Bu yöntemle ATP sentezi ni üçe ayırabiliriz



1-Bakterial ATP sentezi


2-Kloroplast ATP sntezi (Foto-fosforilasyon):

3-Mitokondrial ATP sentezi( Oksidatif-fosforilasyon):

Bütün canlılar güneşin ışık enerjisini kullanırlar.Işık enerjisinin canlıların kullanabileceği enerji formuna dönüşmesinde fotosentez ve solunum mekanizmaları rol alır.

KEMİOSMOTİK ATP ÜRETİMİ

Karakter
Archaea
Mor bakteri
Kloroplast
Mitokondri

Enerji kaynağı
Işık
Işık
Işık
NADH
Pompa
Bacteriorhodopsin
Bakteriyel photosystem, sitokrom-b / c
Photosystems I ve II, b sitokrom / f
Kompleksleri I, III ve IV
Ürünler
ATP
ATP
ATP, NADPH, oksijen
ATP, su

ATP nin önemi

1. ATP de, fosfat gruplar arasındaki yüksek enerjili bağ kararsız yapıda olup kolayca hidrolize olabilir.
2. Bu hidrolizi yaklaşık 7.3 kCal enerji açığa çıkar.
3. Bu enerji hücresel faaliyetleri için kullanılır.
4. ATP hidroliz geri çevrilebilir bir reaksiyondur.
5. ATP ,ADP’nin bir inorganik fosfat grubu P (i) bağlanması ile sentezlenir.
6. Bu bir yoğunlaşma reaksiyonu olup yaklaşık 7.3 kCal enerji gerektirir.
7. Bu yoğunlaşması reaksiyon için gerekli enerji; Katabolik tepkimeler ve redoks reaksiyonlarından gelir.
8. ATP sentetaz hem hidroliz ve ATP sentezini (Yoğunlaşma) katalizler.
9. ATP gerektiğinde kullanmak için ideal bir enerji kaynağıdır.

ATP evrensel enerji kaynağı molekülü olarak kabul edilir.

Nedenleri:
1. Tüm hücrelerde ATP’nin varlığı
2. Birçok metabolik (Katabolik veya anabolik) hücresel faaliyetlerinde ATP kullanımı
3.Hücrelerin ATP açlık etkisi – hücrelerde ATP sentezlenmez ise canlılık durur.
4. Farklıda olsa ATP sentezine yönelik aktivitelerin bütün canlılarda olması
5. Bütün canlılarda aynı ATP (prokaryotik ve ökaryotik hücreler) aynı veya farklı olaylarda kullanılır

HÜCRE - Hücre zarı özellikleri ve görevleri

HÜCRE

Hücre zarı özellikleri ve görevleri

• Hücreyi çepe çevre kuşatır
• Yağ-protein ve karbonhidrattan oluşur.Temel yapı yağdır.
• Hücreye şekil verir
• Hücreyi dış etkilerden korur
• Bazı organelleri oluşumunda rol alır(E.R.,Golgi, vb.)
• Madde alış verişini kontrol eder
• Hücrelerin birbirini ve kimyasalları tanımasını sağlar.
• Çok hücrelilerde hücrelerin birbirine bağlanmasını sağlar

Not:Hücre ve organel zarlarında özel enzimler,pigmentler,elektron taşıma sistemi ve taşıyıcı proteinler yer alır.
Hücrelerin yaşamlarının devamı bulundukları ortamdan ihtiyaç duydukları maddeleri alması ve bu ortama metabolik artıklarını vermesine bağlıdır.
Maddelerin sitoplazmik ortam ile dış ortam arasında alış verişinde hücre zarı engelini aşmak gerekir . Hücre zarları seçici geçirgendirler . (Organel zarları da ( E.R. , Golgi , Lizozom , Mitekondri , Kloroplast vb.) seçici geçirgendir.) Bitki , mantar ve bakterilerde ayrıca çeper ve kapsül engeli de bulunur.
Hücre Zarına Bağlı Oluşumlar
A-Hücre Çeperi

• Hücre zarı dışında cansız yapıdır.
• Temel yapı selüloz olup değişik bitkilerde lignin , suberin , pektin de birikebilir.
• Az esnek ve dayanıklıdır. Turgor oluşumuna neden olur.
• Hücreye şekil vererek dış etkilere karşı korur.
• Yüksek bitkilerde geçitler bulundurur.
• Bitki , mantar ve bakterilerde bulunur.
• Pinositoz ve fagositoza engeldir.
• Bitkilerde destek oluşumunu sağlayan en önemli yapıdır
• Hücre bölünmesinden sonra frogmaplastın gelişmesiyle oluşur.
• Geçirgendir.
• Bitki , mantar ve bakterilerde bulunur.

B-Glikokaliks

• Hayvansal hücrelerde bulunur.
• Hücre zarının dış kısmında bulunan karbonhidratlarca oluşturulur.
• Pinositoz ve fagositoza engel değildir.
• Hücrelerin birbirini ve salgıları tanımasını sağlar.
• Virüs reseptörleri olarak iş görür
• Bu yapılarda meydana gelen anormallikler kanserleşmeye neden olur.
• Hücreye antijen özellik kazandırır.Kalıtımın kontrolü altındadır Örn: Kan grupları
• Oluşumunda golgi etkendir

C-Kapsül

• Bakterilerde bulunur.
• Peptidoglikan yapıdadır
• Bakteriyi olumsuz koşullara karşı korur.
• Bakterilerin tutunma kapasitesini arttırır.
• Virüslerin girişini , pinositoz ve fagositozu engeller.

ORGANELLER
1-Endoplazmik Retikulum :

• Nukleus zarı , golgi ve salgı kofulları oluşumunda rol oynar.
• Hücre bölünmesinde ortadan kalkar bölünme sonunda tekrar oluşur.
• Hücrede asidik ve bazik tepkimeleri birbirinden ayırır.
• Taşıdığı ribozomlarla enzimatik salgıların oluşumunda rol oynar.
• Hücre zarı ile nukleus zarı arasında tek katlı zardan oluşmuş tüplü lamelli yapıdır.
• İyon depolanmasında rol oynar.
• Yağ özellikteki salgıların üretildiği yerdir.
• Madde ve iyonların hücre içinde taşınımında rol oynar.
• Prokaryot , yumurta , embriyonik ve alyuvar hücrelerinde bulunmaz.
• Granüllü ve granülsüz olarak iki çeşittir.

A:Granülsüz E.R. :

• *Üzerlerinde ribozom taşımazlar.
• *Protein olmayan salgıların üretiminde rol oynar.
• *Karaciğer , ovaryum , testis , böbrek üstü bezlerinde çok bulunur.

B:Granüllü E.R. :

• *Üzerlerinde ribozom taşırlar.
• *Nukleus yakınında bulunur.
• *Proteinsel ve enzimatik salgıların üretilmesinde rol oynar.
• *Protein sentezi hızlı olan hücrelerde çok bulunur.

2- Peroksizom :

• Tek katlı zardan oluşurlar.
• Protista , mantar , bitki ve hayvan hücrelerinde bulunur.
• Özellikle karaciğer , kas , böbrek hücrelerinde bulunur.
• İçlerinde katalaz enzimi taşırlar.

Katalaz Enzimi : Hücrede metabolizma sonucu oluşan zehir etkili H2O2 ‘ yi H2O ve O2 ‘ye çevirir.

Katalaz
2 H2O2 2 H2O + O2

3-Golgi Aygıtı :

• Olgunlaşmış eritrosit ve sperm hücreleri ile prokaryot hücrelerde bulunmaz.
• Tek katlı zardan oluşmuş yassı keseler şeklindedir.
• Tomurcuklanma ile içleri salgılarla , enzimlerle dolu keseler oluşturur.
• E.R.’ larda üretilen salgıların depolanması ve paketlenmesinde rol oynar.
• Selüloz , nişasta , glikojen ,glikoprotein,lipoprotein sentezinde rol oynar.
• Hücre zarı yapısına katılan protein ve yağlara karbonhidrat eklenmesinde rol oynar.
• Salgı yapan hücrelerle çok gelişmiştir. (Tükürük , mukus bezleri vb.)
• Bitki hücresinde fragmoplast , hayvan hücresinde glikokaliks oluşumunda rol oynar.
• Lizozomların oluşumunda rol oynar.

4- Lizozom :

• Tek katlı zardan oluşmuş kese şeklindedir.
• İçlerinde kuvvetli sindirim enzimleri taşırlar.
• Pinositoz , fagositoz yapan hücrelerde çok bulunur. Alyuvarlarda bulunmaz.
• Dışarıdan hücreye alınan besinlerin sindirimini sağlar.
• Hücrede işlevini kaybetmiş organel ve yapıların sindirimini sağlar.
• Dışarıdan hücreye giren bakteri ve toksinleri sindirerek etkisiz hale getirir.
• Spermin yumurtayı döllemesinde rol oynar. Döllenmenin oluşumunu sağlar.
• Hücre ölümünde hücre içeriğini sindirerek çürümeyi hızlandırır. (Otoliz)
• Bazı canlılarda başkalaşımda rol oynar. (Kurbağada larval organların yok olması)

5-Ribozom :

• Yapısında r-RNA ve protein bulunur.
• Nukleus ta meydana gelir.
• Hücrede protein sentezini gerçekleştirir.
• Protein sentezi fazla olan hücrelerde çok bulunur.
• Bağımsız metabolizmaya sahip bütün hücrelerde görülür.
• Olgun alyuvarlarda bulunmaz.
• Sitoplazma , E.R. zarında , nukleus zarı , mitekondri ve kloroplastlarda bulunur.
• Sitoplazmada serbest olan ribozom larda yapısal proteinler üretilir.
• Zar sistemine bağlı ribozomlar da enzimatik proteinler üretilir.
• Prokaryot ve eukaryot hücrelerin ortak organelidir.

6-Sentrozom :

• Dokuz adet ipliksi proteinin silindirik organizasyonuyla oluşur. İki sentroil den oluşur.
• Silindirik protein ipliklerin ortasında kendine özgü matrix vardır.
• Nukleus yakınında bulunur.
• Sil ve kamçı oluşumu ve hareketinde rol oynar.
• Bazı protista , ilkel bitkiler ve hayvansal hücrelerde bulunur.
• Yumurta ve alyuvar hücrelerinde bulunmaz.
• Hücre bölünmeden önce kendini eşler.
• Yapısında DNA olduğu varsayılmaktadır.
• Zigot sentrozomu sperm hücresinden alır.
• hücreden hücreye kalıtlanır

7- Mitokondri :

• İki katlı zardan meydana gelmiştir. Dış zar düz , iç zar kıvrımlıdır.
• İç zar kıvrımlarına krista denir. Üzerinde solunum enzimleri taşır.
• O2 ‘ li solunum yapan bütün eukaryotik hücrelerde bulunur. Alyuvarlarda bulunmaz.
• Enerji ihtiyacı fazla olan hücrelerde sayısı fazladır. (Karaciğer , kas sinir , böbrek h.)
• İç zarın içi matrixle doludur. Matrixle DNA , RNA , ribozom özel proteinler bulunur.
• Mitokondri de solunumla üretilen ATP hücrenin bütün yaşamsal olaylarında kullanılır.
• Mitokondri ler bölünmez tomurcuklanma ile çoğalırlar.
• Döllenme sonunda oluşan zigotta yumurtaya ait mitokondri ler bulunur. (Eşeyli üreyen canlılarda mitokondri ler anneden alınmıştır. Sentrozom ise babadan alınmıştır.)
• Mitokondri zarları ileri derecede seçici geçirgen zardır.

NOT: O2’li solunum yapan bakterilerde mitokondri yerine mesezom bulunur.
NOT : O2’ solunum

Enzim
C6H12O6 + 6 O2 ------------- 6CO2 + 6H2O + 38ATP

9-Plastidler :
A) Kloroplast:

• İki katlı zardan oluşmuştur.
• Bazı protista ve bitkilerde bulunur.
• İç zar içinde özel plazma olan stroma ve üzerinde klorofil bulunan granumlar bulunur.
• Stromada kendine özgü DNA , RNA , ribozom , protein ve mineraller bulunur.
• Protoplastlardan veya leucoplastlardan gelişir.
• Hücrede bölünerek sayısını artırabilir.
• Işık enerjisini ATP enerjisine çevirerek organik madde sentezi gerçekleştirir. (Üretilen ATP hücredeki diğer yaşamsal olaylarda kullanılmaz.)
• Bitkinin toprak üstü ışık olan genç kısımlarda bulunur.
• İşlevlerini kaybedince kromoplasta dönüşür.
• Bitkilerde fotosentez gerçekleştiren organeldir.

NOT : Fotosentez

Işık
6 CO2 + 6 H2O ---------------- C6H12O6 + 6 O2
kl .

B-Kromoplast :

• Bitkinin toprak altı ve toprak üstü kısımlarında bulunabilir.
• Fotosenteze yardımcıdırlar.
• Vitamin sentezinde rol oynarlar.
• Likopin (kırmızı) , karoten (turuncu) , ksantofil (sarı) ,rengi oluşturan pigment taşırlar.
• Meyve , çiçek ve yapraklarda renk oluşumunu sağlarlar. Üremeyi kolaylaştırır.

C-Leukoplast :

• Işık almayan toprak altı depo yapılarda bulunur. Renksizdirler.
• Işık alınca kloroplasta dönüşürler.
• Fotosentezde oluşan glikozun nişasta halinde depolanmasını sağlarlar.

10 Kofullar :

• Hücre zarı , E.R. ve golgi den meydana gelirler.
• Tek katlı zara sahiptirler.
• İçlerinde su , tuz , alkoloid , karbonhidrat ve diğer organik molekül bulundururlar.
• Kofullar sahip oldukları içerikle osmoz olayında etkili olurlar.
• Yaptıkları işe göre 4 (dört) çeşit koful vardır.

A-Besin Sindirim Kofulu

• Bazı protista ve akyuvarlarda görülür.
• Endositoz la besin alınmasıyla oluşur.
• Koful içeriği lizozom enzimleriyle sindirilir.
• Sindirim artıkları eksositozla dışa atılır.

B-Boşaltım Kofulu

• Tatlı sularda yaşayan tek hücrelilerde görülür.
• Hücreye giren fazla suyu dışa atarak hücreyi hemolizden korur.

C-Salgı Kofulu

• Golgi tarafından oluşturulur.
• İçinde özel salgı maddeleri taşır.
• Salgı yapan hücrelerde çok gelişmiştir.

D-Depo Kofulu

• Bitki hücrelerinde oldukça büyüktür.
• Bitkilerde koful zarına tonoplast denir.
• Su , hava ve artıkların depolanmasında rol oynar.
• Genç hücrelerde küçük , yaşlı hücrelerde büyüktür

110 HİSSE SENETLERİ (MUHASEBE DERSİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIMLAR, ÖRNEKLİ AÇIKLAMALAR)

İşletmenin geçici olarak elde tuttuğu, yatırım amaçlı olmayan hisse senetleri bu hesapta izlenir.

Örnek: İşletme 12 Nisan 2004’te 2 ay içerisinde alacağı bir duran varlığa ait nakdini, bu sürede değerlendirmek üzere Akbank’a verdiği talimatla tanesi 10.000 liradan 30.000 adet Anadolu hayat hisse senedi alıyor. Bankanın komisyonu 500.000.-TL’dir. Hisse senetleri daha sonra 10 Haziran 2004’te 12.100.-TL’den satılıyor. Bankanın aldığı satış komisyonu 550.000.-TL’dir.

Hisse senetleri için ayrılan değer düşüklüğü karşılığı “kanunen kabul edilmeyen gider” sayılmaktadır. Tersine hisse senedinin değerleme gününde ortaya çıkan değer artışları kanuna göre “ vergiye tabi olmayan gelir” olarak kabul edilir. (Eğer mükellefler enflasyon düzeltmesi uyguluyorsa hisse senetlerini TEFE oranındaki artışa göre değerlemek zorundadırlar)

BİYOLOJİ BİLİMİNİ OLUŞTURAN BİLİM DALLARI

Canlıların bütün özelliklerini ve hayat olaylarını inceleyen bilim dalına biyoloji denir.

Anatomi: Yapı bilimi. Vücudun iç yapısını inceler.

Botanik: Bitki bilimi

Ekoloji:  Çevre bilimi

Entomoloji: Böcekleri inceler.

Genetik: Gen bilimi

Histoloji: Doku bilimi.

İhtiyoloji: Balıkları inceler.

Morfoloji: Şekil bilimi. Vücudun dış yapısını inceler.

Ornitoloji: Kuşları inceler.

Protoloji: Tek hücrelileri inceler.   

Sitoloji: Hücre bilimi

Taksonomi: Sınıflandırma bilimi.  

Zooloji: Hayvan bilimi 

SİGARAYI BIRAKTIRMADA YENİ YÖNTEM

Hacettepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Salih Emri ve Amerikalı Dr. Michele Ybarra'nın geliştirdiği yöntem, sigarayı bırakmak isteyenlere yardımcı oluyor.

Günün belli saatlerinde hekim kontrolünde gönderilen uyarıcı SMS'ler ile sigara bağımlıları takibe alınıyor.

Her SMS'te doktorun tavsiyesi doğrultusunda hareket edecek olan tiryakiler kısa bir zaman sonra sigarayı büyük ölçüde azaltacak ve tamamen bırakacak. Projeyi 450 kişilik bir grupta uygulayan Dr. Emri ve Dr. Ybarra, yüzde 22 oranında başarı sağladı. TÜBİTAK'la beraber yürütülecek programın tümTürkiye'de yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Projeyi üç aşamada 450 kişilik bir grupta uyguladıklarını belirten Emri, araştırma grubunu ikiye böldüklerini bir tarafa sadece uyarıcı bilgilerin yer aldığı broşür verdiklerini diğer tarafa ise her gün periyodik olarak SMS ile uyarı mesajları gönderdiklerini aktardı. Altı ay sonunda broşür verilen grupta yüzde 9, SMS ile bilgilendirilen grupta ise yüzde 22 oranında sigara bırakıldığını gözlemlediklerini aktardı.

SMS ile tedavi edilen sigara bağımlılarına ilk gün "Bu zor kararı verdiğiniz için sizi tebrik ederiz. Niçin sigara bırakmak istediğinizi bir yere not ediniz." mesajı gönderildi.

İkinci gün "Ne zaman niçin bırakmak istiyorsun? Lütfen sigara ile ilgili bir günlük tut. Her sigara içtiğinde niçin sigara içtiğini bu günlüğe yaz. Neden sigara içtiğini belirt. Notlarınızı sigara paketinizin içine koyun. Ve arada bir okuyun." şeklinde bir SMS gitti. 15. gün ise sigarayı bırakma günü olarak belirlendi.

Bağımlılara "Bugün sizin için çok önemli bir gün. İlk defa sigarasız bir gün geçireceksiniz. Kendinizi bugün sürekli meşgul edin. Bir nefes bile sigara içmemeye gayret edin." mesajı yollandı. Cep telefonu mesajları ile hastaların kendilerini yalnız hissetmediklerini belirten Emri, "Hastalar 'Birisi bizi seviyor, bizim sağlığımızı düşünüyor ve bize mesaj gönderiyor' gibi düşünceler içine girdiler. Bu takip ve ilgi ile büyük bir başarı yakaladık. Takibi yapılmayan hastaların bir yıl sonra sigaraya başlama oranı yüzde 20'nin üzerinde." şeklinde konuştu.

SÜT ÜRÜNLERİ NASIL SAKLANMALI?

Kalsiyum, protein ve vitamin bakımından zengin olan süt ürünleri büyümede ve kemik sağlığında önemli rol oynuyor. Ancak bu ürünlerden maksimum yarar sağlamak için doğru koşullarda saklamak gerekiyor.

Süt ürünlerinin saklanmasında dikkat edilmesi gereken ilk kural; ürünlerin satın alındıktan sonra en kısa zamanda buzdolabına yerleştirilmesi gerekliliği. Ürünlerin buzdolabında +4 ile +6 0C arasındaki sıcaklıklarda saklanması gerektiğini hatırlatan İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bülent Nazlı, peynir, yoğurt, tereyağı gibi süt ürünlerinin bozulmadan ve besin değerini koruyarak muhafaza etmek için sağlanması gereken saklama koşullarını anlattı.

Nazlı, “Süt ve süt ürünleri sık sık açılma nedeniyle buzdolabının kapak kısmına ve rafların kapağa yakın bölümlerine yerleştirilmemelidir. Ürünler tüketilirken porsiyonlara ayrılmalı ve o şekilde servis edilmelidir. Buzdolabına geri konulacak ürün ise temiz bir kapta muhafaza edilmelidir. Süt ürünlerinin koku çekmemesi ve ortamda bulunan mikrobiyolojik yükten etkilenmemesi için konuldukları kapların kesinlikle kapalı olması gerekir” dedi.

Farklı ürünlerin aynı kap içinde saklanmaması, ürünlerin etiket üzerinde bildirilen son kullanım tarihlerinin takip edilmesi gerekliliğine vurgu yapan Prof. Dr. Bülent Nazlı, dikkat edilecek noktaları şöyle özetledi:

Beyaz peynir: Genellikle salamura içinde satışa sunulan beyaz peynirler buzdolabında su içinde kapalı olarak bekletilebilir veya hava almayacak bir kap içinde ya da streçe sarılarak buzdolabında saklanabilir.

Kaşar peynir: Hava ile teması istenmeyen bir üründür. Paket açıldıktan sonra kalan kısım mutlaka streçle sarılmalı veya hava geçirmez kaba yerleştirilmelidir. Bazı tip kaşarlar özel olarak küflü şekilde satılmaktadır. Ancak etiketinde belirtilmediği sürece küflü kaşar tüketmek uygun değildir.

Krem peynir: Paket açılıp porsiyon olarak servis edilmeli ve kapağı devamlı kapalı olarak buzdolabında saklanmalıdır.

Örgü peyniri: Açıldıktan sonra streçle sarılmalı veya hava almaz bir kap içine konulmalıdır.

Yoğurt: Uzun süre bekletilmemeli ve buzdolabında muhafaza edilmelidir. Yoğurt kimyasal olarak en az yüzde 80 su içeriğine sahiptir. Bu nedenle darbe sonucu su sızmaları oluşabilir.

Tereyağı: Koku çekme özelliği çok yüksek olan bir üründür. Dolayısıyla hava geçirmeyecek şekilde steçle sarılmalı ve hava geçirmez kapta saklanmalıdır.

TC İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ 11. SINIF 1. DÖNEM 2. YAZILI SORULARI

– …  EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI ………..……………..… OKULU 11/… SINIFI

TC İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ 1. DÖNEM 2. YAZILISI

 

Tarih: …/…/……

ADI SOYADI:………………………… NU:………….. PUAN:………

1.Aşağıdakilerden hangisi Kuvay-ı Milliye birliklerinin kurulma nedenlerinden biridir?

A) Müttefiklerimizin istemesi

B) Mustafa Kemal’in istemesi

C) Anadolu’nun işgal edilmeye başlanması

D) İstanbul Hükümetinin istemesi

2.

I.  Amasya Görüşmeleri

II. Sivas Kongresi

III. Havza Genelgesi

IV. Erzurum Kongresi

Kurtuluş Savaşında önemli yeri olan yukarıdaki gelişmelerin oluş sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

A)I-II-III-IV                      B)III-IV-II-I              C)III-II-I-IV                             D)IV-I-II-III

3.İstanbul Hükümetinin Milli Mücadeleyi hukuken tanıması aşağıdakilerden hangisiyle gerçekleşmiştir?

A) Havza Genelgesi                                   B)Erzurum Kongresi

C)Amasya Genelgesi                               D)Amasya Görüşmeleri

4.Kurtuluş Savaşımızın amacı, gerekçesi ve yöntemi ilk kez nerede açıklanmıştır?

A) Amasya Görüşmeleri                           B)Sivas Kongresi

C)Erzurum Kongresi                                 D)Amasya Genelgesi

5.Manda ve himaye fikri ilk defa nerede reddedilmiştir?

A)Amasya Genelgesi                                B)Sivas Kongresi

C)Erzurum Kongresi                                 D)Havza Genelgesi

6.Erzurum Kongresi ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A)Bütün cemiyetler Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirildi.

B)Toplanış yönüyle bölgesel, aldığı kararlar açısından ulusal bir kongredir.

C)Kongre ile vatan, milli sınırlar olarak belirtilmiştir.

D)Azınlıklara ayrıcalıklar verilemeyeceği belirtilmiştir.

7.Sivas Kongresi’nde yurdun çeşitli bölgelerinde kurulan milli cemiyetlerin “Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti” adı altında birleştirilmesi kararlaştırılmıştır.

Bu karar, aşağıdaki amaçlardan hangisini gerçekleştirmeye yöneliktir?

A)İstanbul Hükümetine bağlı olunmadığını göstermek

B)Hatay’ın Türk topraklarına katılmasını sağlamak

C)İtilaf Devletlerinin dikkatini Anadolu’ya çekmek

D)Yurt savunması tek elden yürütmek

8.Amasya Genelgesinde yer alan “Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve iradesi kurtaracaktır.” sözüyle aşağıdakilerden hangisi vurgulanmak istenmiştir?

A)Kurtuluş Savaşı’nı kimlerin yapacağı

B)Misak-ı Milli’nin kabul edilmesi

C)Azınlıklara yeni haklar verilmesi

D)Mebusan Meclisi’nin kapatılması

9.

I.   Vatan ve millet sevgisini üstün tutma

II.  Mantıklı ve gerçekçi olma

III. Çalışırken çabuk ve aceleci davranma

IV. Birleştirici ve bütünleştirici olma

V.Plan yapmadan çalışma

Yukarıdaki özelliklerden hangileri Atatürk’le ilgili değildir?

A)I,IV                              B)I,II                                       C)III,V                                    D)II,IV

10.Atatürk’ün vatanseverliği ve ileri görüşlülüğü hakkında bilgi veriniz. (15 puan)

11.Atatürk’ün eğitim hayatı hakkında bilgi veriniz. (15 puan)

12.Kuvay-ı Milliye hareketinin Milli Mücadele içindeki rolü nedir? Açıklayınız. (15 puan)

13.Erzurum Kongresinin maddelerini yazınız. (10 puan)

BAŞARILAR DİLERİM...

http://liselibilginler.blogspot.com/

miyopluk nedir, miyop nedir, miyop

Miyopi gözlerin yakındaki cisimleri net olarak gördüğü ama uzaktaki cisimleri net olarak göremediği bir durumdur. Miyopi kelimesi Latince “kapalı göz” kelimesinden gelir çünkü miyop kişiler uzağı daha iyi görmek için gözlerini kısarlar.

Miyopi sıklıkla kalıtımsaldır ve 8-12 yaşlarında çocuklarda ortaya çıkar. Gençlik yıllarında vücut büyüdükçe miyopi de artar ve erişkin yaşta belli bir seviyede kalır. Miyopiyi etkileyen en önemli faktör kalıtım yani ailede miyop bulunmasıdır.Aşırı okuma, gözleri az ışıkta kullanma ya da beslenme yetersizliği miyopiye sebep olabilir

Miyopinin sebebi genellikle gözün oval oluşudur ve göz merceğinin uzaktaki cisimlerden gelen ışınları retina üzerinde odaklaştırmaya yetecek derecede şeklini değiştirmesi imkansızdır. Nadiren miyopinin sebebi korneanın şeklinde bir değişiklik ya da göz merceğinin şeklinde bir değişikliktir.
Hemen hemen bütün miyoplarda vücudun büyümesiyle artan basit miyopi vardır. Miyopi artsa bile bu normal büyümenin sonucudur.Ergenlik çağında çocuğun vücudu büyüdükçe gözün uzunluğu da değişir ve 6 ayda bir yeni gözlük gerekebilir.Bu tıpkı büyüyen ayaklara uygun büyük ayakkabı almaya benzer.Miyopi bir kaç yıl hızla ilerler,daha sonra çok az değişir.Yirmi yaşlarında meydana gelen erişkin tipi miyopi de vardır ama genellikle 20-40 yaş arasında çok az değişiklik olur.

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 6. SINIF 1. DÖNEM 3. YAZILI SORULARI

– …  EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI ………..……………..… OKULU 6/… SINIFI

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 3. YAZILISI

 

Tarih: …/…/……

ADI SOYADI:………………………… NU:………….. PUAN:………

 

A- AŞAĞIDAKİ BOŞLUKLARI KUTUDAKİ UYGUN SÖZCÜKLERLE DOLDURUNUZ.(1X10=10)

 

Yerçekimi Kuvveti - Tozlaşma -  Kuvvet –  Sistem –Mitokondri- Dinamometre -  Yumurta- Organik Tarım – Bileşke (Net) -   Sürat

 

1. Çiçekli bir bitkide erkek üreme hücresinin dişi üreme organının tepeciğine taşınması olayına …………….. denir.

 

2. Ağırlık ………………… ile ölçülür.

 

3. Dişi üreme hücresine ………………………… denir.

 

4. İlaç ve gübre gibi kimyasal maddelerin kullanılmadığı tarım türüne  ……………………………… denir.

 

5. İki veya daha fazla kuvvetin bir cisme yaptığı etkiyi tek başına yapabilen kuvvete ……………………….. kuvvet denir.

 

6. Yerin cisimlere uyguladığı kuvvete  ……………      denir.

 

7. Birim zamanda alınan yola …………….. denir.

 

8. Duran bir cismi hareket ettiren, hareket eden bir cismi durduran , cismin yönünü, doğrultusunu ve şeklini değiştiren etki ………………… dir.

 

9. Aynı yapı ve görevdeki organlar bir araya gelerek ……………….  oluşturur.

 

10. Hücre içinde  enerji üreten organel ……………..   dir.

 

 

B. AŞAĞIDAKİ DOĞRU-YANLIŞ SORULARINDA PARANTEZ İÇİNE SİZCE DOĞRU OLANLARA D,YANLIŞ OLANLARA Y HARFİ YAZINIZ.  (1X10=10)

 

() Tohumun çimlenebilmesi için ışık gereklidir.

 

() Sabit süratli hareket dengelenmiş kuvvetler sonucudur.

 

() Tüm canlılar aynı şekilde ürer.

 

() Kutuplara gidildikçe yer çekimi arttığından ağırlık artar.

 

() Yerçekimi kuvvetinin yönü Dünya’nın merkezine doğrudur.

 

() Bir cismin ağırlığı farklı gezegenlerde farklı olabilir.

 

() Çiçekli bitkilerin üreme organı çiçektir.

 

() Ergenlik döneminde bedensel gelişimin yanı sıra ruhsal değişimde görülür.

 

()  Kloroplast hayvan hücresinde bulunur.

 

()  Süratin birimi saniye/metre olabilir.

 

 

C. AŞAĞIDAKİ ÇOKTAN SEÇMELİ SORULARDA UYGUN SEÇENEĞİ İŞARETLEYİNİZ. (20X4= 80)

 

1.

 

2. Karanfil bitkisinin yaprak hücresi ile insana ait akciğer hücresi mikroskopta inceleniyor. Aşağıdaki özelliklerden hangisinin benzer olduğu söylenebilir?

A) Hücre şekli                                                             B) Hücre zarının yapısı

C) Koful büyüklüğü ve sayısı                                   D) Kloroplast varlığı

 

3.

Yukarıdaki grafikte 0 – 20 yaş arasındaki kız ve erkeklerin yaşlarına göre ortalama boy uzunlukları verilmiştir. Buna göre aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?

A) 5 – 7 yaş grubunda kızlar erkeklerden daha kısadır.

B) 11 – 15 yaş grubunda kızlar erkeklerden daha uzundur.

C) 16 – 20 yaş grubunda erkekler kızlardan uzundur.

D) 8 – 10 yaş grubundaki kız ve erkek sayısı eşittir.

 

4.

Aynı mesafeyi sabit süratle yarışan Utku, Can ve Cem damalı bayraktan geçerken resimdeki gibi bir sıralama ile  geçiyorlar.

Buna göre bu kişilerin sürat zaman grafiği aşağıdakilerden hangisi gibi olur?

 

5. Yerçekimi ile ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğru değildir?

A) Yerçekimi Yerin merkezine doğrudur.

B) Yerçekimi yerin merkezine doğru yaklaştıkça artar

C) Ayın yerçekimi dünyanın yerçekiminden fazladır.

D) Dünyanın her bölgesinde yerçekimi aynı değildir

 

6.Aşağıdaki olaylardan hangisinde kuvvetin döndürme etkisi vardır?

A)Bıçakla ekmek kesmek                                        B)Yazı yazmak

C)Bir anahtarla kilidi açmak                                    D)Bir yayı çekip uzatmak

 

7.

 

8.

Grafiğe göre hangi zaman aralığında sürati sabit kalmıştır?

A) 0–4                                                                          B) 2–6

C) 4–8                                                                          D) 0–8

 

9.

Şekildeki A cisminin ağırlığı 9 N ise; B cisminin ağırlığı kaç N dur? (Dinamometreler aynıdır)

A) 14                                                                             B) 12

C) 15                                                                            D)20

 

10.

Yukarıda verilen canlılarla ilgili hangisi yanlıştır?

A) 1. Canlıda yavru bakımı görülmez.

B) 2. Canlıda dış döllenme vardır.

C) 3. Canlının yavruları vücut dışında gelişir.

D) 2. canlı başkalaşım geçirir.

 

11.

Yukarıdaki kutucuklarda sperm ve yumurta hakkında bilgi verilmiştir ancak bir yerde hata yapılmıştır.

Bu hatanın düzeltilebilmesi için aşağıdakilerden hangileri yer değiştirilmelidir?

A)  a –  y                                                                       B) c – z  

C) b – y                                                                        D) b– x

 

12. Bir halat çekme oyununda 6/C sınıfından 80N, 70N ve 55N’luk kuvvet uygulayan üç öğrenci, 6/D sınıfından 50N, 40N ve 90N’luk kuvvet uygulayan üç öğrenci yarışmaktadır.

Buna göre aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

A) 6/C sınıfının uyguladığı kuvvetlerin bileşkesi 205N dur.

B) Yarışı 6/D sınıfı kazanır.

C) 6/D sınıfına 25N luk kuvvet eklenirse oyun berabere kalır.

D) İki sınıfın uyguladığı kuvvetlerin bileşkesi 25N dur.

 

13. Hücreyi koruma görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?

A) Sitoplazma                                                             B) Çekirdek

C) Koful                                                                        D) Hücre zarı

 

14.

I. Balık                           II. Kurbağa

III. İnsan                        IV. Kelebek

Yukarıdaki canlılardan hangileri başkalaşım geçirir?

A) II, IV                                                                          B) I,III

C) III, IV                                                                         D) II, III

 

15. Aşağıdakilerden hangisi ergenlik döneminde sadece erkeklerde görülen bir özelliktir?

A) Boy uzaması                                                          B) Sivilce çıkması

C) Ses kalınlaşması                                                 D) Ter salgısının artması

 

16. I.Organ    II.Doku    III.Hücre     IV.Sistem

Yukarıda verilen yapıların küçükten büyüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

A) I-III-II-IV                                                                    B) II-III-IV-I

C) III-II-I-IV                                                                   D) III-I-II-IV

 

17.  Hamilelik bebeğin sağlıklı gelişimini etkileyen bir süreçtir. Aşağıdakilerden hangisinin yapılması hamilelikte bebeğe zarar vermez?

A) Yürüyüş yapmak                                                   B) Sigara ve alkol kullanmak

C) Röntgen çektirmek                                              D) Aşırı beslenme

18. Elif, 800 metrelik yolu 20 saniyede koşmuştur. Buna göre Elif’in sürati kaç  ’ dir?

A) 30                                                                             B) 40

C) 60                                                                            D) 80

 

19. Bir öğrenci aydaki kütle çekim kuvvetinin dünyadakinin altıda biri olduğunu biliyor. Buna göre bu öğrenciye dünyada 60 N ağırlığındaki bir cismin ayda kaç N ağırlığında olduğu sorulduğunda aşağıdaki cevaplardan hangisini vermesini bekleriz?

A) 10N                                                                          B) 60N

C) 120N                                                                       D) 360N

 

20.   I.Rüzgar    II.Su    III.Böcekler    IV.Tarım ilaçları

Yukarıdaki etkenlerden hangileri tozlaşmada etkilidir?

A) I ve II                                                                        B) II ve III

C) I,II ve III                                                                    D) II,III ve IV

 

BAŞARILAR DİLERİM...